Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bến Tre lấy ý kiến đóng góp Dự thảo Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em (sửa đổi) để trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ mười một, Quốc hội Khóa XIII

Ngày đăng bài: 14/03/2016 | Tác giả: Kim Hoa

Ngày 09 tháng 3 năm 2016, Đoàn ĐBQH tỉnh Bến Tre đã tổ chức Hội nghị lấy ý kiến đóng góp Dự thảo Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em (sửa đổi) để trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ mười một, Quốc hội Khóa XIII. Bà Trịnh Thị Thanh Bình - Ủy viên Ủy ban Tư pháp của Quốc hội chủ trì Hội nghị.

 Tham dự Hội nghị, các đại biểu đại diện lãnh đạo các Sở, ngành tập trung thảo luận sâu các nội dung như:

1. Về tên gọi dự thảo Luật (Điều 1): Đa số đại biểu thống nhất với việc đổi tên Luật hiện hành thành Luật Trẻ em vì tên gọi này bao quát hơn, phản ánh đầy đủ hơn về phạm vi và nội dung được quy định trong dự thảo Luật (sửa đổi).

Thống nhất với việc quy định trẻ em là người dưới 18 tuổi tại Điều 1 dự thảo Luật (sửa đổi). Quy định này thống nhất với Công ước quốc tế về quyền trẻ em; giúp hệ thống pháp luật nước ta thống nhất hai khái niệm "trẻ em" và "người chưa thành niên" trong Bộ luật dân sự hiện hành (khoản 1 Điều 20). Ngoài ra, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi về cơ bản vẫn chưa hoàn thiện về thể chất và tinh thần, đa số chưa có khả năng tự lao động để nuôi sống bản thân. Vì vậy, các đối tượng này cần được gia đình, cộng đồng, nhà nước quan tâm chăm sóc nhất là đối với các trường hợp người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi không có người chăm sóc, nuôi dưỡng (nếu quy định độ tuổi trẻ em là dưới 18 tuổi thì các đối tượng này sẽ là trẻ em và sẽ được chăm sóc tại các cơ sở bảo trợ xã hội theo quy định).

Tuy nhiên, có một số ý kiến đề nghị cần xác định tuổi khởi đầu của trẻ em là bao nhiêu? (Điều 5. Giải thích từ ngữ): Từ 01 ngày tuổi hay từ 01 tuổi đến dưới 18 tuổi? Hay từ 0 đến dưới 18 tuổi (bao gồm khi trẻ còn là bào thai; trong ngành y tế có phân nhóm tuổi từ 0 tuổi đến 5 tuổi, hoặc từ 0 đến 36 tháng tuổi….). Luật nên qui định tuổi khởi đầu của trẻ em, bởi lẽ điều này có liên quan đến khoản 1 Điều 7 qui định các hành vi nghiêm cấm "Tước đoạt quyền được sống của trẻ em" và khoản 1 Điều 43 qui định "Nhà nước bảo đảm thực hiện các biện pháp theo dõi sức khỏe định kỳ cho phụ nữ mang thai…". Như vậy, việc nạo phá thai tước đoạt quyền sống của thai nhi có bị xem là hành vi tước đoạt quyền được sống của trẻ em hay không?

2. Đối tượng áp dụng (Điều 3): Đa số ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét bổ sung đối tượng "các cơ sở giáo dục ngoài công lập", bởi lẽ hiện nay Đảng và nhà nước ta chủ trương xã hội hóa giáo dục. Đồng thời, có ý kiến đề nghị xem xét lại việc quy định đối tượng gia đình là đối tượng áp dụng trong dự thảo Luật vì  khó có thể xác định được trách nhiệm pháp lý của chủ thể này.

Đại biểu Trịnh Thị Thanh Bình - Ủy viên Ủy ban Tư pháp của Quốc hội chủ trì Hội nghị (ảnh: Kim Hoa)

3. Quyền được vui chơi, giải trí, phát triển năng khiếu (Điều 17).

Có ý kiến đề nghị bổ sung vào Điều 17 quyền của trẻ em "được tham gia sáng tạo, phát minh, nghiên cứu khoa học". Bởi lẽ, trong những năm qua các cuộc hội thi sáng tạo khoa học kỹ thuật trong học sinh phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học công nghệ và Trung ương Đoàn TNCSHCM phối hợp thực hiện đạt kết quả tất tốt. Có những đề tài của học sinh đạt giải cấp quốc gia và được chọn đi dự thi đạt giải Quốc tế, sáng kiến có tính ứng dụng cao.

Đồng thời, đề nghị bổ sung Khoản 10 Điều 86 (Bộ Giáo dục và Đào tạo): "Phối hợp với Bộ Khoa học công nghệ quy định việc kiểm tra, thanh tra chất lượng, sự phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn của đồ chơi, thiết bị sử dụng trong nhà trường cho học sinh nói riêng, cho trẻ em nói chung. Triển khai tốt Hội thi sáng tạo khoa học kỹ thuật công nghệ hàng năm trong các trường phổ thông."

4. Quyền bí mật đời sống riêng tư (Điều 21): Có ý kiến đề nghị Ban soạn thảo xem xét thiết kế lại nội dung cho vừa tầm, phù hợp với thực tiễn, điều kiện phát triển chung của kinh tế, xã hội, trình độ nhận thức, tâm lý, tình cảm của trẻ em Việt Nam. Đặc biệt ở Khoản 1 "Trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, chổ ở". Trong hoàn cảnh và điều kiện sống đầy rẫy những tiêu cực xã hội, lối sống đua đòi, buông thả, trụy lạc, phim ảnh đồi trụy, bạo lực, khiếu dâm… đang từng ngày, từng giờ tác động, lôi kéo con em chúng ta, quy định này có thể gây khó khăn cho cha mẹ, người giám hộ trong việc bảo vệ trẻ em trước những tiêu cực, chưa phù hợp với điều kiện Việt Nam.

5. Trách nhiệm của người làm công tác bảo vệ trẻ em cấp xã trong quá trình tố tụng, xử lý vi phạm hành chính và tái hòa nhập cộng đồng cho trẻ em (Điều 72).

Tại khoản 3 Điều 72 qui định: "Tham gia vào quá trình tố tụng có trẻ em vi phạm pháp luật, trẻ em là nạn nhân, trẻ em là người làm chứng; quá trình tố tụng và cuộc họp của Hội đồng tư vấn áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn và quá trình xem xét tại tòa án nhân dân để áp dụng biện pháp đưa trẻ em vào trường giáo dưỡng". Có ý kiến đề nghị Ban soạn thảo quan tâm vấn đề này và cần có qui định một cách rõ ràng hơn trong Luật. Bởi lẽ, người làm công tác bảo vệ trẻ em cấp xã có trách nhiệm tham gia vào quá trình tố tụng khi trẻ em vi phạm pháp luật với tư cách pháp lý như thế nào? Là người đại diện hay là người bảo vệ? Và có đủ điều kiện theo qui định của pháp luật để tham gia tố tụng hay không?

Tại khoản 6 Điều 53 và Điều 72 giao trách nhiệm người làm công tác bảo vệ trẻ em cấp xã, hỗ trợ trẻ em trong quá trình tố tụng. Có ý kiến cho rằng giao trách nhiệm như vậy là vượt quá khả năng, điều kiện của cán bộ cấp xã. Đề nghị có qui định riêng về tham gia tố tụng đối với trẻ em vi phạm pháp luật nhằm đảm bảo thực hiện Điều 30.

6. Tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em (Điều 77).

Dự thảo Luật qui định: "Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em với những nhiệm vụ cụ thể: tổ chức lấy ý kiến, kiến nghị của trẻ em; thường xuyên lắng nghe, tiếp nhận, tổng hợp ý kiến, kiến nghị của trẻ em; chuyển ý kiến đến cơ quan chức năng để giải quyết; theo dõi việc giải quyết và phản hồi trẻ em về kết quả giải quyết; báo cáo việc thực hiện trách nhiệm". Như vậy, trẻ em trên 6 tuổi đã có nhận thức nhất định về bản thân và sự phát triển xung quanh để có khá năng có ý kiến và kiến nghị với tổ chức đại diện cho mình. Còn đối tượng trẻ chưa thể nhận thức được vấn đề (trẻ dưới 6 tuổi) thì tổ chức nào sẽ đại diện? Các quyền của trẻ dưới 6 tuổi được thực hiện như thế nào? Trong khi đó, khoản 5 Điều 92 dự thảo Luật qui định trách nhiệm của Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam phối hợp với tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em (Trung ương Đoàn) thực hiện giám sát việc đảm bảo quyền, lợi ích của trẻ dưới 6 tuổi. Tuy nhiên, thực tế cho thấy trẻ dưới 6 tuổi là lứa tuổi chủ yếu gắn với gia đình, đặc biệt là cha mẹ; các vấn đề của trẻ ở lứa tuổi này đều được thông qua cha mẹ hoặc người giám hộ chăm sóc trẻ. Có ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét, cân nhắc việc qui định tổ chức đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích của trẻ dưới 6 tuổi.

Thay mặt Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh ĐB Trịnh Thị Thanh Bình đã ghi nhận các ý kiến đóng góp của các ngành. Đoàn sẽ tổng hợp đầy đủ gửi về Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xem xét sửa đổi cho phù hợp./.