Cần nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước về việc thực hiện chính sách bảo vệ đất lúa, đất rừng trong quá trình chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia công cộng trên địa bàn tỉnh

Ngày đăng bài: 27/11/2019 | Tác giả: Trần Nhựt

Trong tháng 10 năm 2019, Ban kinh tế - ngân sách Hội đồng nhân dân tỉnh tổ chức khảo sát về việc thực hiện chính sách bảo vệ đất lúa, đất rừng trong quá trình chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia công cộng trên địa bàn thành phố Bến Tre và các huyện: Bình Đại, Ba Tri, Châu Thành và có buổi làm việc với Sở Tài nguyên và Môi trường.

Công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch sử dụng đất: hầu hết các địa phương đều có quy hoạch sử dụng đất 05 năm và kế hoạch sử dụng đất hàng năm được cấp thẩm quyền phê duyệt, việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất được căn cứ vào phương án quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện; tổ chức thực hiện khá tốt chính sách hỗ trợ để bảo vệ và phát triển đất trồng lúa theo Nghị định số 35/2015/NĐ-CP ngày 13 tháng 4 năm 2015 của Chính phủ về quản lý, sử dụng đất trồng lúa và Nghị định số 62/2019/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 35/2015/NĐ-CP ngày 13 tháng 4 năm 2015 của Chính phủ về quản lý, sử dụng đất trồng lúa; tổ chức triển khai thực hiện tốt việc trồng trừng thay thế theo quy định tại Thông tư số 23/2017/TT-BNNPTNT ngày 15 tháng 11 năm 2017 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn quy định về trồng rừng thay thế khi chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác. Cụ thể, từ năm 2017 đến nay đã trồng được 22,54 ha rừng thay thế.

Khảo sát dự án Nhà máy sản xuất phân bón hữu cơ trên địa bàn huyện Ba Tri (chuyển mục đích sử dụng đất lúa). (Ảnh: Mộng Ni)

Thuy nhiên, công tác quản lý rừng còn nhiều yếu kém, chưa chặt chẽ; việc xác định ranh giới giữa rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất không rõ ràng, tạo khoảng trống trong quản lý dẫn đến người sử dụng đất rừng tự ý chuyển mục đích sử dụng đất rừng trái phép; tình trạng phá rừng, lấn chiếm rừng còn rất phức tạp gây thiệt hại nghiêm trọng tài nguyên rừng nhất là ở khu vực rừng huyện Bình Đại và huyện Thạnh Phú; chưa thực hiện tốt kế hoạch trồng bù lại rừng đối với diện tích rừng được cơ quan thẩm quyền cho chuyển mục đích sử dụng đất rừng để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia công cộng; công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng chưa đạt mục tiêu đề ra.

Điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất cục bộ nhiều lần dẫn đến phá vỡ quy hoạch sử dụng đất. Hầu hết Ủy ban nhân dân huyện, thành phố; Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn được khảo sát buông lỏng quản lý mục đích sử dụng đất; chưa thực hiện tốt trách nhiệm được giao theo quy định tại Điều 12 Luật đất đai năm 2013; từ xã đến huyện chưa thực hiện tốt hoặc có thực hiện nhưng không đúng quy trình chuyển mục đích sử dụng đất. Việc xây dựng kế hoạch sử dụng đất hàng năm trên cơ sở quy hoạch sử dụng đất của địa phương được cấp thẩm quyền phê duyệt hầu như không rõ trách nhiệm quản lý; người sử dụng đất tự ý chuyển mục đích sử dụng đất sai quy định, không thông qua cơ quan thẩm quyền nhưng Ủy ban nhân dân các cấp chưa quản lý chặt chẽ đối với những vi phạm pháp luật này.

Ủy ban nhân dân huyện, thành phố chưa rõ thẩm quyền về việc giao đất, cho thuê đất và cho chuyển mục đích sử dụng đất lúa được quy định tại Điều 10, Điều 57, Điều 58, Điều 59 của Luật đất đai năm 2013. Đồng thời, Ủy ban nhân dân huyện, thành phố chưa thực hiện tốt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và báo cáo kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất theo Điều 49, Điều 50 của Luật đất đai năm 2013; chưa thực hiện tốt việc quản lý quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo quy định tại Điều 44, Điều 45, Điều 46 của Luật đất đai năm 2013.

Việc thu phí bảo vệ đất trồng lúa theo Nghị định số 62/2019/NĐ-CP, hầu hết các địa phương được khảo sát chưa thực hiện tốt, thu chưa đúng, chưa đủ loại phí này, còn thất thoát nguồn thu vào ngân sách. Công tác thanh kiểm tra, chỉ đạo xử lý chuyển mục đích sử dụng đất trái phép còn nhiều hạn chế, chưa xử lý nghiêm những trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép theo quy định tại Điều 6 Nghị định 102/2014/NĐ-CP ngày 10 tháng 11 năm 2014 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Nguyên nhân: trong thời gian qua, địa phương chưa tăng cường trong công tác quản lý thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất theo kế hoạch sử dụng đất hàng năm. Đồng thời, nhận thức pháp luật của người sử dụng đất còn hạn chế, chưa cao.

Ông Nguyễn Văn Quới, Trưởng Ban kinh tế - ngân sách, Trưởng đoàn khảo sát kết luận tại buổi làm việc với Sở Tài nguyên và Môi trường (ảnh: Mộng Ni)

Kết thúc cuộc khảo sát, ông Nguyễn Văn Quới, Trưởng đoàn khảo sát có một số kiến nghị như sau:

 Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh: chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện nghiêm quản lý quy hoạch sử dụng đất theo quy định Luật đất đai năm 2013; tăng cường kiểm tra trách nhiệm công vụ trong quản lý sử dụng đất đai và quản lý bảo vệ rừng.

Đối với Sở Tài nguyên và Môi trường: đề nghị Sở hướng dẫn các cơ quan chức năng trực thuộc Sở và UBND huyện, thành phố thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất đúng quy định pháp luật; nâng cao trách nhiệm quản lý, thường xuyên thanh kiểm tra xử lý nghiêm đối với những trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất sai mục đích; khắc phục và từng bước ổn định trật tự quản lý đất đai.

Đối với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: tăng cường quản lý, bảo vệ rừng; phân định rõ ranh giới, cắm mốc quản lý các loại rừng (rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng sản xuất) để tránh trường hợp khai thác sử dụng rừng trái quy định pháp luật; có kế hoạch trồng và phát triển rừng đạt mục tiêu khi chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác; xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ rừng.

Đối với Ủy ban nhân dân huyện, thành phố: kế hoạch sử dụng đất hàng năm của địa phương căn cứ trên quy hoạch sử dụng đất; việc thực hiện cho chuyển mục đích sử dụng đất lúa theo đúng thẩm quyền quy định của pháp luật; chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp nói chung sang đất thương mại, dịch vụ phải đúng trình tự thủ tục theo quy định pháp luật; tăng cường kiểm tra, xử lý trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất sai quy định; tiếp tục triển khai thực hiện thu phí bảo vệ, phát triển đất trồng lúa theo Nghị định số 35/2015/NĐ-CP và Nghị định số 62/2019/NĐ-CP./.

Các tin khác