Ban kinh tế - ngân sách họp Ban thống nhất thẩm tra các nội dung của kỳ họp thứ 14, HĐND tỉnh

Ngày đăng bài: 27/11/2019 | Tác giả: Mộng Ni

Thực hiện Thông báo số 642/TB-HĐND ngày 31 tháng 10 năm 2019 của Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh về thời gian, nội dung kỳ họp thứ 14, Hội đồng nhân dân tỉnh, khóa IX, nhiệm kỳ 2016-2021, ngày 19 tháng 11 năm 2019, Ban kinh tế - ngân sách tổ chức họp Ban để thẩm tra các nội dung được phân công tại kỳ họp thứ 14, Hội đồng nhân dân tỉnh.

Tham dự cuộc họp có ông Huỳnh Quang Triệu, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh; các thành viên của Ban kinh tế - ngân sách; đại diện lãnh đạo các Sở: Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài nguyên và Môi trường, Công Thương, Tư pháp, Xây dựng, Nội vụ, Y tế, Khoa học và Công nghệ; đại diện lãnh đạo Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh.

Ông Nguyễn Văn Quới, Trưởng Ban kinh tế - ngân sách phát biểu gợi ý thảo luận tại cuộc họp (ảnh: Mộng Ni)

Kỳ họp thứ 14, Hội đồng nhân dân tỉnh, Ban kinh tế - ngân sách được phân công thẩm tra 04 báo cáo và 21 dự thảo nghị quyết về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2020 và một số nội dung liên quan đến lĩnh vực kinh tế, ngân sách.

Về tình hình thực hiện Nghị quyết Hội đồng nhân dân tỉnh về nhiệm vụ phát triển kinh tế năm 2019 (trên lĩnh vực kinh tế): tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) ước đạt 7,39% (Nghị quyết là 7,3%), trong đó khu vực I (nông – lâm – thủy sản) tăng 3,73%; khu vực II (công nghiệp – xây dựng) tăng 13,29% và khu vực III (thương mại – dịch vụ) tăng 7,55%. 24/24 chỉ tiêu ước đến cuối năm đều đạt và vượt so với Nghị quyết.

Sản xuất nông – lâm – thủy sản: Tốc độ tăng trưởng (GRDP) ở khu vực I ước đạt 3,73%, trong đó sản xuất nông nghiệp (trồng trọt và chăn nuôi) tăng 1,38%; lâm nghiệp tăng 2,58% và thủy sản tăng 8,95%. Ước tạo ra giá trị tăng thêm (giá hiện hành) của khu vực I là 16.193,05 tỷ đồng. Cơ cấu cây trồng, vật nuôi có chuyển dịch theo hướng nâng cao được năng suất, hiệu quả.

Nhìn chung, với mức tăng trưởng là 3,73%, khu vực I có đóng góp vào tăng trưởng kinh tế chung của toàn tỉnh. Diện tích, năng suất, sản lượng nông – lâm – thủy sản ổn định, đạt kế hoạch và có tăng nhẹ so cùng kỳ. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp – thủy sản năm 2019 cũng gặp rất nhiều khó khăn, thách thức như: thị trường, giá cả hàng nông – thủy sản không ổn định theo hướng bất lợi cho người sản xuất; dịch bệnh lở mồm long móng, bệnh heo tai xanh, bệnh dịch tả heo và bệnh dịch tả lợn Châu Phi liên tục xảy ra trong năm gây thiệt hại nghiêm trọng cho đàn heo. Bệnh dịch tả lợn Châu Phi còn diễn biến phức tạp trên địa bàn tỉnh, lây lan nhanh có nguy cơ tái phát cao, ngành chăn nuôi đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Nuôi tôm biển ngoài vùng quy hoạch gây nhiễm mặn cho vùng ngọt hóa; đánh bắt thủy, hải sản bằng ngư cụ cấm, tận thu, tận diệt làm cạn kiệt nguồn lợi thủy sản và việc ngư dân đánh cá vi phạm vùng biển nước ngoài chưa được kiểm soát tốt.

Thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp, phát triển nông nghiệp – nông thôn, xây dựng nông thôn mới: Tiếp tục thực hiện Đề án tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo phương thức sản xuất chuỗi giá trị nhằm phát huy lợi thế sản phẩm và nâng cao giá trị tăng thêm trong sản xuất nông nghiệp. Trong năm 2019 tập trung củng cố nâng chất lượng hoạt động của tổ hợp tác, hợp tác xã nông nghiệp – thủy sản để tham gia vào sản xuất, phát triển chuỗi giá trị, có 48 tổ hợp tác và 17 hợp tác xã với diện tích là 8.946 ha và khoảng 2.202.000 trái dừa đã tham gia chuỗi giá trị sản phẩm dừa hữu cơ. Chuỗi giá trị sản phẩm bưởi da xanh có 32 tổ hợp tác và 09 hợp tác xã với diện tích 524 ha, sản lượng khoảng 5.240 tấn tham gia chuỗi giá trị sản phẩm bưởi sạch (VIETGAP).

Đề án tái cơ cấu nông nghiệp tạo ra hiệu quả bước đầu trong sản xuất, giúp nâng lên thu nhập cho nông dân, nông thôn, tạo nguồn nội lực quan trọng để huy động sức dân tham gia xây dựng xã nông thôn mới văn minh. Việc tổ chức lại sản xuất nông nghiệp – thủy sản theo phương thức chuỗi giá trị sản phẩm đã nâng lên giá trị tăng thêm cho sản phẩm, mở ra hướng mới cho sản xuất và sẽ tạo thêm dư địa cho tăng trưởng nông nghiệp – thủy sản, góp phần cùng với ngành, lĩnh vực khác khơi dậy tiềm năng tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Trong lĩnh vực xây dựng xã nông thôn mới, đến nay toàn tỉnh có 49 xã đạt 19 tiêu chí xã nông thôn mới, trong đó có 43 xã đã có Quyết định của cấp có thẩm quyền công nhận, 06 xã chờ Quyết định công nhận. Còn lại 11 xã đạt 15-18 tiêu chí, 62 xã đạt từ 10-14 tiêu chí, 25 xã đạt từ 5-9 tiêu chí. Trung bình tiêu chí đạt trên một xã là 13,76. Chương trình mục tiêu xây dựng xã nông thôn mới thật sự có hiệu quả, tạo nhiều khởi sắc mới trong bộ mặt nông thôn, tác động tốt đến phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Bên cạnh những kết quả đạt được trong việc thực hiện Đề án tái cơ cấu nông nghiệp; phát triển nông nghiệp – nông thôn, xây dựng xã nông thôn mới cũng còn một số hạn chế, tồn tại nhất định như: quy mô chuỗi giá trị sản phẩm dừa và bưởi da xanh của tỉnh nhỏ, ngắn, hiệu quả sản xuất lan tỏa không lớn, còn tiềm ẩn yếu tố kém bền vững do nông dân và doanh nghiệp chưa đạt đến điểm tương đồng về lợi ích và hợp tác xã, tổ hợp tác (tổ chức đại diện cho nông dân) chưa đảm nhận được vai trò liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, chưa mở rộng được thị trường tiêu thụ sản phẩm để phát huy hiệu quả toàn diện của tái cơ cấu nông nghiệp nên giá trị tăng thêm trong sản xuất nông nghiệp – thủy sản còn thấp. Sản xuất nông nghiệp – thủy sản còn bấp bênh, thu nhập của nông dân chưa cao. Do vậy, việc huy động nguồn lực trong dân để xây dựng xã nông thôn mới còn nhiều khó khăn, hạn chế. Xét dưới góc độ cơ cấu vốn đầu tư, thời gian càng về sau tỷ lệ đóng góp trong dân cư tham gia xây dựng xã nông thôn mới ngày càng thấp, vận động đóng góp mặt bằng, hoa màu trên đất để xây dựng hạ tầng ngày càng khó khăn, Ngày Chủ nhật nông thôn mới người dân tham gia ít, điều này cho thấy còn một bộ phận không nhỏ dân cư chưa nhận thức tốt vai trò chủ thể của mình trong xây dựng xã nông thôn mới, đây là yếu tố quan trọng ảnh hưởng không tốt đến chất lượng xây dựng và sự phát triển bền vững xã nông thôn mới.

Cánh đồng lúa tại xã An Bình Tây, huyện Ba Tri (ảnh: Mộng Ni)

Quản lý và bảo vệ rừng: Công tác quản lý và bảo vệ rừng được các ngành chức năng quan tâm thực hiện, quy hoạch và cấm mốc phân định ranh giới 03 loại rừng trên bản đồ và trên thực địa đã thực hiện xong, việc giao rừng, quản lý đất rừng được thực hiện theo quy định pháp luật, công tác phòng chống phá rừng, chống cháy rừng được quan tâm thực hiện khá tốt. Tuy nhiên, Ban kinh tế - ngân sách nhận thấy trong công tác quản lý, phát triển và bảo vệ rừng cũng còn nhiều hạn chế như: diện tích rừng tăng chậm, trồng rừng chưa đạt mục tiêu đề ra; việc lấn chiếm đất rừng, chuyển mục đích sử dụng đất rừng trái phép và phá rừng còn xảy ra; diện tích rừng phải trồng bù do cơ quan thẩm quyền cho chuyển mục đích sử dụng đất rừng để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia công cộng chưa đạt đủ chỉ tiêu.

Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp – thương mại – dịch vụ: Sản xuất công nghiệp được duy trì ổn định, tốc độ tăng trưởng công nghiệp xây dựng (khu vực II) tăng 13,29%, giá trị sản xuất ước đạt 30.200 tỷ đồng, tăng 11,54% so cùng kỳ. Hạ tầng khu, cụm công nghiệp được quan tâm đầu tư, thu hút tốt đầu tư nước ngoài vào các khu, cụm công nghiệp. Doanh nghiệp trong tỉnh phát triển khá, công nghiệp phát triển thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động theo hướng tích cực. Tuy nhiên, tăng trưởng công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp còn chậm. Doanh nghiệp trong tỉnh chủ yếu là nhỏ và vừa; chưa có đội ngũ doanh nghiệp dẫn đầu đủ mạnh để cạnh tranh và liên kết với doanh nghiệp nước ngoài (FDI)  tiếp nhận, chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm quản lý, liên kết xây dựng chuỗi sản phẩm chủ lực cho tỉnh; thiếu vốn đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp; tốc độ phát triển khu, cụm công nghiệp chậm.

Thương mại nội địa có tăng trưởng, tổng mức bán lẻ hàng hóa năm 2019 ước đạt 46.500 tỷ đồng, tăng 14,8% so cùng kỳ, hạ tầng thương mại được quan tâm đầu tư, loại hình và sản phẩm dịch vụ chất lượng có nâng lên. Bên cạnh mặt tích cực, trong lĩnh vực này cũng còn những hạn chế như: hệ thống thương mại chủ yếu là buôn bán lẻ, chợ truyền thống; hạ tầng thương mại còn nhiều hạn chế, dịch vụ chủ yếu là cung ứng hàng tiêu dùng có giá trị tăng thêm thấp; quản lý chợ nông thôn còn nhiều bất cập, chợ tự phát ven đường giao thông đang tiếp tục phát triển, gây ô nhiễm môi trường và ách tắc giao thông.

Lĩnh vực tài nguyên và môi trường: Trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực này được ổn định dần góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, Ban kinh tế - ngân sách nhận thấy còn nhiều hạn chế như: cấp huyện, xã quản lý chưa tốt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được cấp có thẩm quyền phê duyệt; việc tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất sai quy hoạch, chuyển quyền sử dụng đất không thông qua cấp thẩm quyền quản lý, chuyển mục đích sử dụng đất lúa vi phạm quy định của Chính phủ về chính sách bảo vệ, phát triển đất lúa còn diễn ra khá phổ biến tại các địa phương; đất bãi bồi ven sông, ven biển, cồn mới nổi trên sông, trên biển, đất công, đất công ích quản lý chưa tốt; quản lý tài nguyên cát còn nhiều bất cập; môi trường còn phát sinh ô nhiễm gây bức xúc trong dân.

Quản lý phát triển đô thị: Công tác quản lý nhà nước về xây dựng, phát triển đô thị được các ngành, các cấp quan tâm thực hiện khá tốt. Đến nay trên địa bàn tỉnh có 17 đô thị gồm 01 đô thị loại II, 02 đô thị loại IV và 14 đô thị loại V. Quy hoạch tổng thể, quy hoạch phân khu và chi tiết cho quản lý, xây dựng phát triển đô thị được lập và triển khai thực hiện đồng bộ theo quy định pháp luật, phù hợp thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi để mời gọi đầu tư phát triển đô thị. Hiện tại trên địa bàn tỉnh có hơn 10 dự án khu tái định cư, chỉnh trang đô thị đang triển khai thực hiện (hầu hết đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư). Qua đó cho thấy tính xã hội hóa trong đầu tư cho đô thị ngày càng cao.

Những kết quả đạt được trong quản lý, xây dựng và phát triển đô thị là thành tựu lớn nhất, cơ bản nhất đạt được là nhờ vào sự quyết tâm của các ngành, các cấp, sự đồng thuận của nhân dân, dưới sự lãnh đạo, điều hành của UBND tỉnh. Song, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quy hoạch, quản lý, xây dựng phát triển đô thị cũng còn những hạn chế như quy hoạch thiếu tính dự báo, tầm nhìn hạn chế, chưa dự báo được xu thế phát triển giữa nội tại với khu vực và liên vùng, nên trong diễn trình phát triển kinh tế - xã hội quy hoạch dễ bị lạc hậu, phải điều chỉnh nhiều lần (tổng thể, cục bộ...) và phải điều chỉnh theo yêu cầu của nhà đầu tư cho dự án mời gọi đầu tư chỉnh trang đô thị.

Nhìn chung, kinh tế năm 2019 có tăng trưởng, cơ cấu kinh tế có bước chuyển theo hướng phát triển dịch vụ, công nghiệp tạo ra giá trị tăng thêm cao hơn. Qua thẩm tra Ban KT-NS đánh giá chất lượng tăng trưởng kinh tế của tỉnh chưa cao, thiếu tính bền vững bởi các lý do sau:

- Sản xuất theo phương thức nhỏ, lẻ, manh mún như hiện nay thì năng suất, sản lượng trong lĩnh vực nông nghiệp – thủy sản, khả năng tăng thêm không nhiều và gần như đã chạm trần, trong khi tác động biến đổi khí hậu, dịch bệnh diễn biến ngày càng phức tạp, đã, đang và sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho sản xuất nông nghiệp – thủy sản. Nếu như sản xuất nông nghiệp – thủy sản của tỉnh không tổ chức lại sản xuất theo phương thức sản xuất chuỗi giá trị thì sẽ không tạo thêm dư địa mới cho tăng trưởng.

- Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp – xây dựng, tuy ước đạt mức tăng trưởng là 13,29% nhưng trong đó hàm chứa một tỷ trọng của tăng trưởng tiềm năng được phát sinh ra từ vốn đầu tư phát triển, phần còn lại là tăng trưởng thực tế từ sản xuất hàng hóa, công nghiệp có tính thâm dụng lao động cao, tỷ trọng sản xuất gia công lớn (khoảng 68%), công nghệ lạc hậu và giá trị tăng thêm thấp.

- Thương mại – dịch vụ tăng trưởng ước đạt 7,55%, thương mại chủ yếu là hệ thống buôn bán lẻ, chợ truyền thống; dịch vụ thì chủ yếu là dịch vụ phục vụ hàng tiêu dùng có giá trị tăng thêm thấp; loại hình dịch vụ chất lượng cao, phục vụ tiện ích và phục vụ cho sản xuất kinh doanh còn hạn chế.

Mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển kinh tế năm 2020: Ban kinh tế - ngân sách nhận thấy những nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế năm 2020 đề ra trong Báo cáo của UBND tỉnh là khá toàn diện trên các lĩnh vực. Tuy nhiên, vẫn còn một số nội dung giải pháp còn mang tính tổng thể, Ban kinh tế - ngân sách đề nghị UBND tỉnh cần xác định cụ thể hơn nữa cho những nhiệm vụ sau:

- Củng cố, hoàn thiện chuỗi giá trị sản phẩm dừa, cây ăn trái, thủy sản. Có giải pháp cụ thể đưa các sản phẩm nông – thủy sản vào các thị trường lớn trong và ngoài nước.

- Tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi mua bán hàng giả, hàng kém chất lượng, đặc biệt là vật tư đầu vào phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, thủy sản để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và phát triển sản xuất.

- Xử lý nghiêm hành vi đánh bắt thủy hải sản bằng ngư cụ cấm, đánh bắt tận thu, tận diệt nguồn lợi thủy sản. Tập trung quyết liệt, xử lý vi phạm việc nuôi tôm biển ngoài vùng quy hoạch, gây nhiễm mặn vùng ngọt hóa và ô nhiễm môi trường.

- Quản lý tốt dịch tả lợn Châu Phi và có biện pháp tái đàn, khôi phục phát triển sản xuất.

- Khai thác 100% diện tích đất công nghiệp trong khu công nghiệp Giao Long (giai đoạn 1 và 2) và khu công nghiệp An Hiệp; đầu tư hoàn thiện hạ tầng trong và ngoài khu công nghiệp; hỗ trợ đầu tư hạ tầng cho cụm công nghiệp địa phương.

- Quan tâm hỗ trợ đầu tư hệ thống hạ tầng chợ nông thôn, không để phát sinh chợ tự phát ven đường gây ách tắc giao thông và ô nhiễm môi trường.

- Xem xét lại tiêu chí nghĩa trang nhân dân trong xây dựng xã nông thôn mới, mặc dù đây là tiêu chí bắt buộc nhưng chưa có xã đạt chuẩn nông thôn mới nào thực hiện được tiêu chí này. Hoàn thành chỉ tiêu công nhận xã, huyện đạt chuẩn nông thôn mới theo tinh thần Nghị quyết Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2015-2020.

- Có giải pháp phòng chống xâm nhập mặn, triều cường, sạt lở bờ sông, bờ biển và phòng chống bão năm 2020.

- Thu gom, xử lý tốt chất thải rắn, chất thải độc hại, xử lý ô nhiễm môi trường bãi rác, ô nhiễm môi trường tại các cơ sở nuôi cá da trơn, các cơ sở sản xuất kinh doanh ngoài khu, cụm công nghiệp.

- Tập trung thực hiện tốt dự toán ngân sách năm 2020; thu, chi ngân sách nhà nước năm 2020. Quyết liệt chỉ đạo đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công năm 2019 và năm 2020.

Qua ý kiến thảo luận của các thành viên Ban kinh tế - ngân sách, Ban thống nhất trình Hội đồng nhân dân tỉnh thông qua các dự thảo nghị quyết trên lĩnh vực kinh tế, ngân sách tại kỳ họp thứ 14, Hội đồng nhân dân tỉnh./.

Các tin khác