Nâng cao chất lượng hoạt động các Trạm Y tế và Phòng khám đa khoa khu vực trên địa bàn tỉnh Bến Tre

Ngày đăng bài: 18/12/2017 | Tác giả: Nguyễn Lâm

Trên địa bàn tỉnh, 164 xã, phường, thị trấn đều có Trạm Y tế (qui mô 5 giường bệnh/Trạm Y tế) hoặc Phòng khám đa khoa khu vực (qui mô 10 giường bệnh/phòng khám) để thực hiện các hoạt động dự phòng và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân. Đến cuối năm 2017, trên địa bàn tỉnh có 151/164 Trạm Y tế đạt chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất, các cơ sở y tế còn lại (11 Trạm Y tế và 02 Phòng khám đa khoa khu vực) đã tổ chức đấu thầu, dự kiến các công trình sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng trong năm 2018. Đây là kết quả của một quá trình phấn đấu tích cực của chính quyền các cấp nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu khám bệnh, chữa bệnh cho nhân dân.

Trạm Y tế Mỹ An, xã Mỹ An, huyện Thạnh Phú hiện đang bị xuống cấp, khuôn viên bị nước ngập sau những cơn mưa lớn do không có lối thoát nước tốt; dự kiến, Trạm Y tế Mỹ An sẽ được xây dựng mới và đưa vào sử dụng trong năm 2018 (ảnh: Nguyễn Lâm)

Tình hình chung về các y tế cơ sở

Hiện nay, trang thiết bị y tế tại các Trạm Y tế và Phòng khám đa khoa khu vực đạt từ 70% – 75% thiết bị y tế theo Quyết định số 1020/QĐ-BYT ngày 22/3/2004 của Bộ Y tế. Sở Y tế đã được Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án mua sắm trang thiết bị y tế cho các Trạm Y tế (giai đoạn 1), thời gian thực hiện từ 2018 – 2020 với tổng mức đầu tư dự án 21.469.268.430 đồng. Dự kiến trong năm 2018, ngành sẽ được bố trí 8 tỷ để thực hiện các hoạt động mua sắm.

Các Trạm Y tế được phân bổ biên chế theo định biên của Thông tư liên tịch số 08/2007/TTLT-BYT-BNV ngày 05 tháng 06 năm 2007 của Bộ Nội vụ, Bộ Y tế về hướng dẫn định mức biên chế sự nghiệp trong các cơ sở y tế nhà nước. Các Trạm Y tế đều có bố trí bác sĩ phục vụ khám chữa bệnh cho nhân dân địa phương.

Trong 9 tháng đầu năm 2017, các Trạm Y tế và Phòng khám đa khoa khu vực trên địa bàn tỉnh đảm bảo khá tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân địa phương. Trên 90% bệnh nhân đến khám, chữa bệnh có sử dụng thẻ bảo hiểm y tế. Do thông tuyến huyện, xã trong khám bảo hiểm y tế, nên 9 tháng đầu năm 2017 số lượt người đến khám, chữa bệnh giảm 81.864 lượt (giảm 8,2% so cùng kỳ năm 2016). Đa số các Trạm Y tế đều có khám chữa bệnh bằng Y học cổ truyền.

Hoạt động chăm sóc sức khỏe sinh sản được triển khai khá hiệu quả như: khám thai, quản lý thai, tiêm ngừa, khám sàng lọc, tư vấn dinh dưỡng và sinh đẻ, quản lý sức khỏe bà mẹ và trẻ em sau sinh tại nhà. Các bệnh truyền nhiễm gây dịch được phát hiện, khống chế, xử lý kịp thời, không có phát sinh thành dịch lớn trên địa bàn.

Những tồn tại, hạn chế

Đa số y tế cơ sở được đầu tư xây dựng nơi làm việc khang trang, đạt chuẩn quốc gia về y tế nhưng còn thiếu nhiều trang thiết bị hỗ trợ trong chẩn đoán bệnh như: máy siêu âm, máy đo điện tim, xét nghiệm,.v.v..

Biên chế y tế cơ sở được tỉnh phân bổ theo định biên chung của ngành y tế, nhưng về thực tế chưa đáp ứng được nhu cầu từng trạm như: Trạm Y tế xã Mỹ Thạnh – huyện Giồng Trôm có 01 bác sĩ hỗ trợ làm việc 03 ngày/tuần, nhưng đây là xã trung tâm, ngoài người dân của xã còn có nhiều người dân các xã lân cận đến khám bệnh; hầu hết các Trạm Y tế trực đêm chỉ có 01 người nên khó khăn trong việc giải quyết các trường hợp cấp cứu (nếu bố trí trực đêm 2 người thì thiếu người làm việc giờ hành chính).

Trung bình chung, mỗi Trạm Y tế được bố trí 01 bác sĩ để thực hiện các hoạt động khám chữa bệnh giờ hành chính, trong khi đó hầu hết các Trạm Y tế thì bác sĩ này đảm nhận vai trò là Trưởng Trạm nên thường xuyên tham dự các cuộc hội họp, tập huấn, phần nào đã ảnh hưởng đến thời gian hoạt động chuyên môn. Nhân sự tại các Trạm được bố trí sát với nhu cầu thực tế nên khó sắp xếp, bố trí người thay thế khi có viên chức của Trạm đi chuyên tu, tập huấn, học tập nâng cao trình độ, chế độ hỗ trợ cho viên chức đi đào tạo rất thấp, người học phải tự chủ tất cả mọi chi phí, nên việc nâng cao chuyên môn cán bộ y tế cơ sở còn hạn chế.

Năm 2017, phần lớn mỗi Trạm Y tế được hỗ trợ kinh phí hoạt động 18.000.000 đồng/năm (đã trừ dự phòng 10%), riêng các Trạm Y tế ở huyện Bình Đại được hỗ trợ 25.000.000 đồng/năm (do Trung tâm y tế huyện Bình Đại cân đối bổ sung thêm). Với nguồn kinh phí này là thấp, chưa đáp ứng được hoạt động của y tế cơ sở. Bên cạnh đó, Trạm Y tế không có tài khoản riêng, kế toán đều là kiêm nhiệm nên mọi hoạt động liên quan đến các nguồn thu, khoản chi đều không nắm vững, phụ thuộc hoàn toàn vào Trung tâm y tế tại các huyện.

Thanh quyết toán bảo hiểm y tế tại y tế cơ sở còn chậm, vẫn còn xảy ra nhiều trường hợp xuất toán do sai sót trong hoạt động chuyên môn, sai sót thông tin trên thẻ bảo hiểm y tế mà cán bộ y tế không kiểm tra kịp thời và những quy định ràng buộc trong việc kết hợp khám, điều trị bằng phương pháp đông y – tây y.

Mức hỗ trợ Y tế ấp (0,3 hệ số lương cơ sở/tháng), cộng tác viên dân số (100.000 đồng/tháng) là thấp và việc chi trả rất chậm (9 tháng đầu năm, cộng tác viên dân số vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ) nên không kích thích được tinh thần làm việc của những người này.

Năm 2017, kinh phí hoạt động ngành y tế đã phân bổ về cho các huyện, thành phố để tự chủ mọi hoạt động. Tuy nhiên, hầu hết y tế cơ sở đều khó khăn trong việc hỗ trợ kinh phí cho những người tham gia phòng, chống dịch bệnh và kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm trên địa bàn xã.

Một số Trạm Y tế được các dự án trong và ngoài nước, các nhà hảo tâm hỗ trợ các trang thiết bị y tế như máy siêu âm, máy xét nghiệm, máy điện tim, nhưng đội ngũ y, bác sĩ tại đây chưa được cấp chứng chỉ hành nghề nên không thể sử dụng các trang thiết bị này hỗ trợ cho công tác khám chữa bệnh để được thanh toán bằng thẻ bảo hiểm y tế.

Theo phân cấp tuyến điều trị (Trạm Y tế thuộc tuyến 4) nên cơ số thuốc ở đây không được đa chủng loại và hoạt động dự trù thuốc của một số Trạm không chính xác dẫn đến thiếu thuốc, chưa đáp ứng được sự hài lòng của nhân dân địa phương.

Nguyên nhân những tồn tại, hạn chế:

Ngân sách của tỉnh chưa chủ động, phụ thuộc nhiều vào cấp bổ sung của trung ương nên việc xây dựng cơ sở vật chất và bổ sung trang thiết bị y tế chưa đồng bộ; kinh phí hỗ trợ hoạt động y tế cơ sở còn thấp; chính sách thu hút, chính sách đào tạo cho cán bộ y tế cơ sở của tỉnh còn hạn chế, dẫn đến chất lượng nguồn nhân lực y tế cơ sở chưa đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của nhân dân.

Giữa Bảo hiểm xã hội và Ngành y tế chưa có sự gắn kế và thống nhất cao trong thanh quyết toán bảo hiểm y tế nên gây khó khăn cho y tế cơ sở. Việc được trang cấp thiết bị y tế nhưng chưa đi liền với đào tạo cấp chứng chỉ hành nghề dẫn đến chưa sử dụng hiệu quả trang thiết bị y tế.

Trạm Y tế xã Hương Mỹ, huyện Mỏ Cày Nam được xây dựng mới khá khang trang, đi vào hoạt động từ ngày 02/9/2017, đáp ứng khá tốt nhu cầu khám bệnh, chữa bệnh cho nhân dân trên địa bàn và điều kiện làm việc của cán bộ y tế tại Trạm (ảnh: Nguyễn Lâm)

Trước những khó khăn trên, trong tháng 10 và tháng 11/2017, Ban Văn hoá- Xã hội Hội đồng nhân dân tỉnh đã tổ chức đoàn khảo sát về tình hình đầu tư trang thiết bị, sử dụng cơ sở vật chất và hoạt động của một số Trạm Y tế trên địa bàn tỉnh. Thông qua đây, Ban kiến nghị:

Sở Y tế

Trong năm 2018 và những năm tiếp theo ngành y tế sẽ tập trung nhiều nguồn lực đầu tư trang thiết bị y tế cho y tế cơ sở, song song với đó ngành phải có kế hoạch đào tạo cán bộ y tế cơ sở đủ điều kiện được cấp chứng chỉ hành nghề để sử dụng và khai thác hiệu quả các trang thiết bị được trang cấp.

Hướng dẫn y tế cơ sở khai thác tốt việc kết hợp đông y – tây y trong khám chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế; chỉ đạo các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh thực hiện thanh quyết toán bảo hiểm y tế đúng thời gian quy định, nâng cao trình độ chuyên môn để hạn chế bị xuất toán bảo hiểm y tế do sai sót chuyên môn kỹ thuật; phối hợp với Bảo hiểm xã hội tỉnh tháo gở những khó khăn, vướng mắc trong thanh quyết toán chi phí khám chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế, đặc biệt là tình hình vượt quỹ và những bất hợp lý trong việc khoáng kinh phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.

Quan tâm chỉ đạo Trung tâm y tế cấp huyện phối hợp chặt chẽ với cấp ủy của huyện hàng năm có kế hoạch hoặc đề án đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ y, bác sĩ tuyến cơ sở, nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ khám chữa bệnh ngày càng tốt hơn, hạn chế quá tải tuyến trên, đồng thời đề xuất cơ chế chính sách hỗ trợ kinh phí đào tạo cho đội ngũ này; quan tâm đầu tư, đảm bảo tiến độ thực hiện xây dựng mới một số Trạm Y tế và Phòng khám đa khoa khu vực đang bị xuống cấp được xây dựng năm 2018 để đưa vào sử dụng đúng theo kế hoạch đề ra.

Quan tâm kiểm tra và hướng dẫn y tế cơ sở xử lý tốt vấn đề rác thải, vệ sinh môi trường xung quanh; thực hiện tốt công tác luân chuyển cán bộ y tế tuyến trên về hỗ trợ y tế tuyến dưới để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh theo Đề án 1816; tiếp tục tuyên truyền nâng cao y đức người thầy thuốc.

Bảo hiểm xã hội tỉnh

Tăng cường các buổi tập huấn, hướng dẫn y tế cơ sở trong việc khai thác, sử dụng tốt phần mềm quản lý khám chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế do Bảo hiểm xã hội cung cấp để hạn chế tình trạng bị xuất toán bảo hiểm y tế do sai sót thông tin bệnh nhân; kịp thời cấp bổ sung quỹ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế cho các cơ sở y tế để các đơn vị này đảm bảo được nguồn kinh phí hoạt động, dự trù và mua sắm cơ số thuốc được đầy đủ, phục vụ tốt nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Phối hợp với ngành y tế giải quyết tốt những vướng mắc trong thanh quyết toán chi phí khám chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế, đảm bảo công tác phối hợp giữa hai ngành được thông suốt; kịp thời chấn chỉnh những sai xót thông tin trên thẻ bảo hiểm y tế như: địa chỉ, họ tên, lỗi chính tả, khoảng cách giữa họ - chữ lót – tên không hợp lý.

Sở Tài chính

Hướng dẫn y tế cơ sở sử dụng tốt nguồn kinh phí hoạt động được trang cấp hàng năm và nguồn kết dư trong hoạt động khám chữa bệnh; cân đối nguồn ngân sách của tỉnh tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét nâng mức hỗ trợ cho y tế ấp, cộng tác viên dân số.

Trung tâm y tế các huyện, thành phố

Căn cứ vào nguồn ngân sách được tỉnh bố trí cho ngành y tế đã được phân bổ về cho các huyện, thành phố hàng năm, Trung tâm y tế các huyện, thành phố cân đối nguồn tài chính, tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét nâng mức hỗ trợ kinh phí hoạt động của các Trạm Y tế, Phòng khám đa khoa khu vực nhằm tạo điều kiện thuận lợi nâng cao hiệu quả hoạt động y tế cơ sở.

Các Trạm Y tế, Phòng khám đa khoa khu vực

Tiếp tục duy trì nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân; tạo điều kiện cho cán bộ y tế được tham gia tập huấn, đào tạo nâng cao trình độ và các hoạt động chuyên môn khác; thực hiện thanh quyết toán bảo hiểm y tế theo đúng thời gian quy định của Bảo hiểm xã hội; khai thác sử dụng tốt các trang thiết bị được trang cấp; xử lý tốt rác thải y tế, giữ gìn vệ sinh môi trường xung quanh./.

 

Bài, ảnh: Nguyễn Lâm