Giải pháp bảo vệ quyền lợi của người lao động trong các doanh nghiệp nợ Bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Bến Tre

Ngày đăng bài: 09/10/2017 | Tác giả: Nguyễn Lâm

Doanh nghiệp nợ BHXH kéo dài đã và đang trở thành vấn đề lớn mà nhà nước và xã hội phải cùng nhau giải quyết nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động. Do vấn đề nợ BHXH mà nhiều công nhân của doanh nghiệp đã bị hạn chế trong việc tiếp cận các chế độ ốm đau, thai sản, hưu trí… từ quỹ BHXH, đặc biệt nhiều trường hợp do doanh nghiệp nợ BHXH nên người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động nhưng chậm được chốt sổ hoặc chưa được chốt sổ BHXH.

Tại Kỳ họp thứ Hai, HĐND tỉnh, khóa IX, các đại biểu HĐND tỉnh đề nghị HĐND tỉnh xây dựng nội dung giám sát chuyên đề về việc thực hiện chính sách pháp luật về bảo hiểm xã hội trong các loại hình doanh nghiệp (ảnh: Nguyễn Lâm)

Doanh nghiệp nợ BHXH ngày càng tăng nhưng khó thu hồi nợ

Theo báo cáo của BHXH tỉnh, tính đến cuối tháng 7 năm 2017, trên địa bàn tỉnh có 1.672 doanh nghiệp. Số doanh nghiệp tham gia đóng BHXH cho người lao động là 758 doanh nghiệp, tỉ lệ 45,33%. Số doanh nghiệp nợ đọng BHXH 410 doanh nghiệp (trong đó: nợ đọng từ 1 đến dưới 3 tháng: 163 doanh nghiệp; nợ kéo dài từ 3 tháng trở lên: 202 doanh nghiệp; nợ khó thu: 45 doanh nghiệp).

Trước tình hình đó, UBND tỉnh đã chỉ đạo cho các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trên địa bàn tỉnh tiến hành thanh tra, kiểm tra thu hồi nợ. Chủ tịch UBND tỉnh ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 4 doanh nghiệp có hành vi nợ kéo dài là Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Lâm thủy sản Bến Tre, Công ty Cổ phần Xây dựng công trình giao thông Bến Tre, Công ty TNHH Đầu tư Thủy sản Huy Thuận và Doanh nghiệp tư nhân in Trần Tiến.

Sau khi có quyết định xử phạt, chỉ có 1/4 doanh nghiệp là Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Lâm thủy sản Bến Tre chấp hành quyết định xử phạt, 03 doanh nghiệp còn lại có văn bản xin chậm thực hiện quyết định với lý do tình hình kinh doanh khó khăn. Hiện tại, cả 04 doanh nghiệp đều không thực hiện được lộ trình cam kết trả nợ BHXH; nợ có chiều hướng gia tăng, riêng doanh nghiệp tư nhân in Trần Tiến đã chuyển quyền sở hữu cho người khác.

Giải pháp để bảo vệ quyền lợi của người lao động trong các doanh nghiệp nợ BHXH

Bà Lê Thị Bình, Phó Giám đốc BHXH tỉnh (người đứng) trao đổi với Đoàn giám sát của HĐND tỉnh trong buổi làm việc về việc thực hiện chính sách pháp luật về bảo hiểm xã hội trong các loại hình doanh nghiệp (ảnh: Nguyễn Lâm)

Đối với các doanh nghiệp thực sự gặp khó khăn, nếu chủ doanh nghiệp có văn bản gửi BHXH cam kết trả đủ tiền nợ BHXH, BHYT và thực hiện đóng trước BHXH, BHYT đối với người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ BHXH, người lao động nghỉ việc để giải quyết chế độ và chốt sổ BHXH cho người lao động, thì BHXH tỉnh phối hợp với Sở Lao động, Thương binh và Xã hội xác nhận tình trạng khó khăn của doanh nghiệp để tập trung giải quyết chế độ cho người lao động.

BHXH tỉnh phối hợp Liên đoàn lao động tỉnh ban hành Quy chế phối hợp về việc trao đổi thông tin, tài liệu khởi kiện ra tòa án đối với hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN. Theo quy định tại điểm d, Điều 14, Luật BHXH năm 2014, tổ chức công đoàn có quyền “khởi kiện ra Tòa án đối với hành vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động" (tập thể người lao động theo quy định tại khoản 8 Điều 10 của Luật công đoàn).

Hiện nay BHXH Việt Nam đang tiến hành các giải pháp khác để thúc đẩy các doanh nghiệp thực hiện tốt việc đóng BHXH cho người lao động như giải pháp tăng mức lãi chậm nộp BHXH lên 15,6%/năm. Một chính sách mới của BHXH Việt Nam là phối hợp với Bộ Y tế, từ ngày 01 tháng 9 năm 2017 trở đi, nếu doanh nghiệp nợ BHYT thì thẻ BHYT của người lao động ở đơn vị đó sẽ bị từ chối thanh toán tại các cơ sở khám, chữa bệnh .

Tại Khoản 14, Điều 23 Luật BHXH cho phép cơ quan bảo hiểm xã hội được công khai trên phương tiện truyền thông về người sử dụng lao động vi phạm nghĩa vụ đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế./.

Bài viết, ảnh: Nguyễn Lâm